Banner
Mã hồ sơ: PAKN-20261111141654-ID9OXWK2

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác đang được Quốc hội khóa XVI thảo luận và cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 (tháng 10 - 11/2026)

Người gửi: Nguyen Thi Huyen Thời gian gửi: 14:16 11/11/2026 Lĩnh vực: Văn hóa - Xã hội, y tế, giáo dục
Đang xử lý
Trạng thái hiện tại Đang xử lý
Nơi xử lý hiện tại Ban Dân chủ, giám sát và phản biện xã hội
Tiếp nhận gần nhất 16:21 13/11/2026
Phản hồi công khai 0 phản hồi
01

Nội dung phản ánh, kiến nghị

Nội dung do người dân cung cấp
BẢN Ý KIẾN VÀ KIẾN NGHỊ Góp ý đối với Dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (bản ngày 01–02/11/2026) Kính gửi: Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các Đại biểu Quốc hội và cơ quan chủ trì soạn thảo. Sau khi nghiên cứu dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), tôi nhận thấy một số quy định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể, quyền tự quyết và quyền được bảo vệ của trẻ em, người mắc bệnh tâm thần và những người không có khả năng tự bảo vệ mình. Tôi hoàn toàn tôn trọng và ghi nhận ý nghĩa nhân đạo của hoạt động hiến, lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể nhằm cứu chữa người bệnh. Tuy nhiên, mục đích cứu chữa một người không thể trở thành lý do để xem nhẹ quyền con người, sự tự nguyện và nguyện vọng thực sự của người hiến. Với tinh thần xây dựng, tôn trọng pháp luật và mong muốn bảo vệ quyền lợi chính đáng của mọi công dân, tôi xin đưa ra những kiến nghị sau: I. BẢO VỆ TRẺ EM VÀ NGƯỜI KHÔNG CÓ ĐỦ KHẢ NĂNG TỰ QUYẾT 1. Không cho phép lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi Tôi kiến nghị giữ nguyên các nguyên tắc bảo vệ của Luật số 75/2006/QH11, không mở rộng đối tượng được phép lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi. Đề nghị không cho phép lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi trong bất kỳ trường hợp nào, dù còn sống, được xác định chết não hay chết tuần hoàn. Không nên có ngoại lệ dựa trên: Mục đích cứu chữa người khác. Sự khan hiếm nguồn mô, tạng, bộ phận cơ thể. Sự đồng ý của cha mẹ, người đại diện hoặc người giám hộ. Sự đồng ý của chính trẻ em. Trẻ em chưa phát triển đầy đủ về nhận thức và khả năng đánh giá những hậu quả lâu dài của việc lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể. Không thể mặc nhiên coi quyết định của người đại diện luôn phù hợp với lợi ích tốt nhất của trẻ. Đặc biệt, cần phòng ngừa nguy cơ trẻ em mồ côi, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn hoặc không có người thân bảo vệ bị lợi dụng, gây sức ép hoặc trục lợi. Đề nghị loại bỏ các quy định cho phép lấy mô tái sinh từ người dưới 18 tuổi khi còn sống; lấy mô hoặc bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi sau khi được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn theo sự đồng ý của người đại diện. Đồng thời, không mở rộng việc hiến, lấy xác của người dưới 18 tuổi thông qua quyết định thay của người đại diện hoặc người giám hộ. 2. Bảo vệ người mắc bệnh tâm thần và người không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi Đề nghị bổ sung quy định bảo vệ đặc biệt đối với người mắc bệnh tâm thần, người bị suy giảm nghiêm trọng khả năng nhận thức, làm chủ hành vi và những người không đủ khả năng tự đưa ra quyết định tự nguyện. Không được lợi dụng tình trạng bệnh lý, hoàn cảnh điều trị, sự phụ thuộc vào người chăm sóc hoặc quyết định của người đại diện để đăng ký hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể thay họ. Cần có cơ chế đánh giá độc lập về năng lực nhận thức, khả năng hiểu và tự nguyện của người đăng ký hiến; không để cơ sở điều trị hoặc người có quyền giám hộ tự quyết định việc hiến thay. Đặc biệt, đề nghị nghiên cứu quy định không tiếp nhận đăng ký hiến mới từ những người không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi và không có sự tự nguyện hợp lệ. II. QUYỀN TỰ QUYẾT CỦA NGƯỜI TRƯỞNG THÀNH PHẢI ĐƯỢC TÔN TRỌNG 3. Không lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể của người trưởng thành khi chưa có nguyện vọng hiến được xác thực Đối với người từ đủ 18 tuổi, nếu người đó chưa từng đăng ký hoặc thể hiện nguyện vọng hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể được xác thực thì không nên cho phép người đại diện hoặc thân nhân tự quyết định việc hiến thay. Sự im lặng, việc không đăng ký từ chối hoặc việc không có phản hồi không được mặc nhiên coi là sự đồng ý. Quyền quyết định đối với thân thể phải xuất phát từ chính cá nhân. Không thể chỉ dựa vào sự đồng ý của người khác để thay thế ý chí của một người trưởng thành. Tôi kiến nghị loại bỏ cơ chế cho phép người đại diện tự quyết định hiến thay người trưởng thành khi người đó chưa từng thể hiện nguyện vọng hiến. 4. Bảo đảm quyền thay đổi và rút lại nguyện vọng hiến Mỗi cá nhân phải có đầy đủ các quyền: Đăng ký hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể. Từ chối đăng ký hiến. Thay đổi nguyện vọng. Hủy bỏ đăng ký hiến đã thực hiện. Khi người hiến đã rút lại nguyện vọng hợp lệ trước khi việc lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể được tiến hành thì phải tôn trọng quyết định mới nhất của họ. Không được lấy lý do người đó từng đăng ký hiến để tiếp tục thực hiện việc lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể trái với nguyện vọng đã được rút lại. Thủ tục hủy đăng ký cần đơn giản, thuận tiện, nhanh chóng và không được tạo ra những rào cản hành chính khiến người dân khó thực hiện quyền của mình. III. XÂY DỰNG CƠ CHẾ DI CHÚC SINH MỆNH VÀ BẢO VỆ NGƯỜI KHÔNG MUỐN HIẾN 5. Ban hành cơ chế đăng ký nguyện vọng hiến và từ chối hiến được bảo vệ bằng pháp luật Tôi kiến nghị nghiên cứu xây dựng một văn bản pháp lý riêng, có thể gọi là "Di chúc sinh mệnh" hoặc "Văn bản xác lập nguyện vọng về hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể và hiến, lấy xác". Văn bản này cần cho phép mỗi công dân thể hiện rõ: Đồng ý hiến hoặc không đồng ý hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể. Đồng ý hoặc không đồng ý hiến xác. Những mô, tạng, bộ phận cơ thể cụ thể được phép hiến. Những mô, tạng, bộ phận cơ thể không đồng ý cho lấy. Quyền thay đổi hoặc hủy bỏ nguyện vọng trước đó. Cần xây dựng hệ thống lưu trữ và tra cứu thống nhất, bảo đảm an toàn dữ liệu, có thể sử dụng dưới các hình thức: Văn bản giấy có xác nhận hợp lệ. Bản điện tử được xác thực. Hệ thống tra cứu trực tuyến tại các cơ sở y tế. Tích hợp hoặc liên thông với dữ liệu căn cước công dân khi đáp ứng điều kiện pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đặc biệt, người không muốn hiến phải có một cơ chế đăng ký từ chối rõ ràng, thuận tiện và được pháp luật bảo vệ tương đương với người đăng ký hiến. Không thể chỉ xây dựng hệ thống để ghi nhận người đồng ý hiến mà thiếu cơ chế bảo vệ người không đồng ý hiến. Trước khi tiến hành lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể hoặc lấy xác, cơ sở y tế phải kiểm tra hệ thống dữ liệu nguyện vọng của người đó và đối chiếu với các tài liệu xác thực có liên quan. Việc tra cứu nguyện vọng hiến không được làm ảnh hưởng đến quá trình cấp cứu, điều trị và xác định tình trạng tử vong theo đúng quy trình chuyên môn. IV. GIỚI HẠN NGHIÊM NGẶT PHẠM VI LẤY MÔ, TẠNG, BỘ PHẬN CƠ THỂ 6. Không được tự ý lấy thêm mô, tạng, bộ phận cơ thể ngoài phạm vi đã đăng ký Người đăng ký hiến bộ phận cơ thể không đồng nghĩa với việc đồng ý hiến xác. Người đăng ký hiến một bộ phận cơ thể không đồng nghĩa với việc đồng ý cho lấy nhiều bộ phận khác. Tôi kiến nghị quy định rõ: Đăng ký hiến bộ phận nào thì chỉ được lấy bộ phận đó. Đăng ký hiến mô nào thì chỉ được lấy mô đó. Đăng ký hiến nhiều bộ phận thì phải có sự xác nhận cụ thể đối với từng bộ phận. Hiến mô, tạng, bộ phận cơ thể và hiến xác phải là những nội dung đăng ký riêng biệt. Nghiêm cấm tự ý mở rộng phạm vi lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể ngoài nội dung được người hiến chấp thuận. Mọi trường hợp lấy thêm ngoài phạm vi đăng ký phải được xem là hành vi vi phạm và phải có cơ chế xử lý nghiêm minh. Nguyện vọng hiến không thể bị diễn giải theo hướng rộng hơn những gì người hiến thực sự đồng ý. V. THẮT CHẶT ĐIỀU KIỆN LẤY MÔ, TẠNG, BỘ PHẬN CƠ THỂ SAU KHI CHẾT 7. Chỉ thực hiện lấy khi có nguyện vọng hiến hợp lệ và được xác minh Đối với người trưởng thành đã được xác định chết não hoặc chết tuần hoàn, tôi kiến nghị chỉ được tiến hành lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể hoặc lấy xác khi có đầy đủ căn cứ xác định người đó đã tự nguyện đăng ký hiến hợp lệ khi còn sống. Đồng thời, cần có quy trình xác minh thông tin với thân nhân hoặc người có liên quan theo quy định pháp luật nhằm hạn chế giả mạo, ép buộc và những trường hợp có dấu hiệu bất thường. Đối với người mồ côi, người không có thân nhân hoặc người vô gia cư, cần có cơ chế xác minh độc lập thông qua cơ quan có thẩm quyền và các nguồn thông tin hợp pháp khác. Việc không liên hệ được với thân nhân hoặc cơ quan địa phương không được mặc nhiên coi là sự xác nhận đồng ý. Đề nghị nghiên cứu cơ chế tạm dừng lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể nếu chưa thể xác minh đầy đủ các điều kiện bảo vệ cần thiết. 8. Có cơ chế tạm dừng khi xuất hiện phản đối hoặc dấu hiệu bất thường Đề nghị bổ sung quy định: khi xuất hiện thông tin phản đối có căn cứ từ thân nhân, người đại diện hợp pháp hoặc có kiến nghị của cơ quan, tổ chức, cá nhân về dấu hiệu ép buộc, giả mạo đăng ký, tai nạn bất thường hoặc nghi ngờ có hành vi phạm pháp liên quan đến việc lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể thì phải có cơ chế tạm dừng để kiểm tra, xác minh trước khi tiến hành. Đặc biệt cần chú ý các trường hợp: Người có hoàn cảnh khó khăn bị dụ dỗ hoặc ép buộc đăng ký hiến. Người mồ côi, người vô gia cư hoặc không có người thân bảo vệ. Người có dấu hiệu bị làm giả hồ sơ đăng ký. Người tử vong trong những hoàn cảnh có dấu hiệu bất thường. Có căn cứ nghi ngờ tai nạn hoặc hành vi phạm tội được sắp đặt nhằm trục lợi từ việc lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể. Việc tạm dừng và xác minh cần có thời hạn, thẩm quyền và trình tự rõ ràng để vừa bảo vệ người hiến, vừa tránh việc phản đối không có căn cứ làm ảnh hưởng tùy tiện đến hoạt động chuyên môn hợp pháp. Thân nhân không được tự ý thay đổi nguyện vọng hiến hợp lệ của người trưởng thành, nhưng có quyền cung cấp thông tin và yêu cầu xác minh khi có căn cứ nghi ngờ về tính tự nguyện hoặc tính hợp pháp của việc đăng ký. VI. SIẾT CHẶT QUY TRÌNH ĐĂNG KÝ HIẾN, PHÒNG NGỪA GIẢ MẠO 9. Xác thực danh tính và sự tự nguyện của người đăng ký Đề nghị xây dựng quy trình đăng ký chặt chẽ, có khả năng chống giả mạo và ngăn chặn việc sử dụng thông tin của người khác để đăng ký hiến. Có thể nghiên cứu áp dụng các biện pháp: Xác thực số điện thoại chính chủ. Đối chiếu thông tin căn cước công dân. Xác thực điện tử hoặc sinh trắc học theo quy định. Ghi nhận hình ảnh hoặc video người đăng ký tự xác nhận nguyện vọng của mình. Lưu trữ thời điểm, nội dung đăng ký và lịch sử thay đổi nguyện vọng. Có cơ chế xác minh lại khi xuất hiện dấu hiệu bất thường. Người đăng ký phải được cung cấp đầy đủ thông tin về quyền lợi, rủi ro, phạm vi hiến và quyền rút lại quyết định. Không được để người khác đăng ký thay, mượn danh hoặc sử dụng tài khoản, giấy tờ của người khác để xác lập nguyện vọng hiến. Đồng thời, cần có cơ chế kiểm tra độc lập đối với những trường hợp đăng ký có dấu hiệu bị ép buộc, mua chuộc hoặc trục lợi. VII. ĐỘC LẬP TRONG XÁC ĐỊNH CHẾT NÃO VÀ MINH BẠCH TRONG PHÂN BỔ 10. Bảo đảm độc lập trong xác định chết não, chết tuần hoàn Đề nghị thành lập hội đồng xác định chết não độc lập với cơ sở y tế thực hiện lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể. Cần công khai tiêu chuẩn chuyên môn, quy trình xác định, thành phần hội đồng và trách nhiệm của từng thành viên; có sự tham gia giám sát của bác sĩ pháp y và chuyên gia độc lập. Gia đình cần được tiếp cận thông tin y tế theo quy định và có quyền đề nghị xem xét lại khi có căn cứ nghi ngờ về kết luận. Việc xác định chết phải hoàn toàn độc lập với lợi ích của hoạt động lấy, ghép mô, tạng, bộ phận cơ thể. 11. Công khai và kiểm soát việc phân bổ mô, tạng, bộ phận cơ thể Đề nghị công khai tiêu chí chuyên môn, thứ tự ưu tiên, quy trình phân bổ và trách nhiệm của các tổ chức liên quan. Có cơ chế kiểm tra, kiểm toán độc lập nhằm phòng ngừa mua bán, môi giới, can thiệp trái phép và lợi ích nhóm. Đồng thời, đề nghị đánh giá đầy đủ phương án ưu tiên nguồn mô, tạng, bộ phận cơ thể hiến tặng trong nước phục vụ người bệnh Việt Nam và kiểm soát chặt chẽ hoạt động ghép xuyên biên giới. VIII. TĂNG CƯỜNG TRÁCH NHIỆM VÀ CHẾ TÀI PHÁP LÝ 12. Xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền của người hiến Đề nghị bổ sung chế tài nghiêm khắc đối với các hành vi: Giả mạo đăng ký hiến. Sử dụng giấy tờ, thông tin của người khác để đăng ký hiến. Ép buộc, dụ dỗ hoặc mua chuộc người đăng ký hiến. Cố ý làm sai lệch kết luận chết não, chết tuần hoàn. Làm giả hồ sơ, che giấu dấu hiệu sinh tồn. Tự ý lấy thêm mô, tạng, bộ phận cơ thể ngoài phạm vi được đồng ý. Thông đồng, môi giới, mua bán hoặc trục lợi từ hoạt động hiến, lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể. Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để thực hiện hoặc bao che sai phạm. Cần xác định rõ trách nhiệm của người trực tiếp thực hiện, người ký kết luận, người chỉ đạo, người bao che và người hưởng lợi. Chế tài phải tương xứng với tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa theo quy định pháp luật. IX. CÔNG KHAI DỰ THẢO VÀ GIẢI TRÌNH Ý KIẾN CỦA CÔNG DÂN Đề nghị Quốc hội và cơ quan chủ trì soạn thảo: Công khai toàn văn dự thảo mới nhất. Công khai báo cáo đánh giá tác động đối với trẻ em, người mắc bệnh tâm thần và người yếu thế. Công khai cơ sở khoa học, y khoa đối với từng trường hợp được phép lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể. Đánh giá nguy cơ giả mạo, ép buộc, mua bán và trục lợi. Đánh giá nguy cơ xung đột lợi ích trong xác định chết não và phân bổ mô, tạng, bộ phận cơ thể. Nghiên cứu phương án không cho phép lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi trong mọi trường hợp. Có văn bản giải trình cụ thể đối với từng ý kiến góp ý của công dân. X. QUAN ĐIỂM VÀ KIẾN NGHỊ CUỐI CÙNG Tôi tôn trọng và biết ơn những người tự nguyện hiến tặng vì mục đích nhân đạo. Tuy nhiên, quyền được cứu chữa của một người không thể trở thành căn cứ để làm suy giảm quyền bất khả xâm phạm về thân thể của người khác. Tôi mong muốn một hệ thống pháp luật trong đó người muốn hiến được bảo đảm thực hiện nguyện vọng, người không muốn hiến được bảo vệ tuyệt đối khỏi việc lấy trái ý chí, trẻ em và người không đủ khả năng tự quyết không bị biến thành đối tượng có thể bị người khác quyết định thay. Một chính sách nhân đạo phải bảo vệ cả người nhận và người hiến. Không thể chỉ quan tâm đến số lượng người được cứu sống mà bỏ qua quyền, sự an toàn và phẩm giá của người có mô, tạng, bộ phận cơ thể được lấy. NHỮNG NGUYÊN TẮC TÔI KIẾN NGHỊ: Không lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi trong bất kỳ trường hợp nào. Không để cha mẹ, người đại diện hoặc người giám hộ quyết định hiến thay trẻ em. Có cơ chế bảo vệ đặc biệt đối với người mắc bệnh tâm thần và người không đủ khả năng nhận thức, làm chủ hành vi. Không quyết định hiến thay người trưởng thành khi chưa có nguyện vọng hợp lệ của chính họ. Xây dựng cơ chế di chúc sinh mệnh, bảo vệ cả người đồng ý và người từ chối hiến. Không tự ý lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể ngoài phạm vi người hiến đã đăng ký. Có cơ chế xác minh độc lập, tạm dừng khi xuất hiện phản đối có căn cứ hoặc dấu hiệu bất thường. Siết chặt xác thực danh tính và tính tự nguyện khi đăng ký hiến. Hội đồng xác định chết não phải độc lập với bệnh viện thực hiện lấy, ghép. Công khai, minh bạch việc phân bổ mô, tạng, bộ phận cơ thể. Xử lý nghiêm mọi hành vi giả mạo, ép buộc, gian lận và lấy mô, tạng, bộ phận cơ thể trái phép. Công khai dự thảo và có văn bản giải trình cụ thể đối với các ý kiến phản biện. Tôi tin rằng một xã hội văn minh không chỉ thể hiện ở khả năng cứu sống người bệnh mà còn ở cách xã hội đó bảo vệ quyền con người, bảo vệ trẻ em và tôn trọng quyết định của mỗi cá nhân. Tôi trân trọng đề nghị các Đại biểu Quốc hội và cơ quan có thẩm quyền nghiêm túc xem xét những kiến nghị trên, đặt quyền con người, quyền trẻ em, sự an toàn và quyền tự quyết của công dân. Tôi xin chân thành cảm ơn các Đại biểu Quốc hội và các cơ quan có thẩm quyền đã dành thời gian xem xét ý kiến của công dân. Trân trọng!
02

Phản hồi của cơ quan xử lý

Các nội dung phản hồi đã được công khai
0
Chưa có phản hồi công khai
Phản hồi của cơ quan xử lý sẽ được hiển thị tại đây.